[NEW] Cao tổ: Đoàn Nhữ Hài | đoàn nhữ hài – Diaochoangduong

đoàn nhữ hài: คุณกำลังดูกระทู้

Thủa nhỏ Đoàn Nhữ Hài học trường làng mười năm, kiến thức, tài năng hơn người cùng học, tỏ rõ văn chương võ nghệ điêu luyện tài kiêm văn thao võ lược, cha mẹ cho Ngài lên kinh đô Thăng Long học trường Quốc tử giám. Năm Kỷ Hợi (l299), lúc Giám sinh Đoàn Nhữ Hài gặp giúp vua Trần Anh Tông làm biếu tạ tội với thượng hoàng Trần Nhân Tông, được đặc cách phong làm quan Ngự sử Trưng tán, rồi thăng làm Tham tri chính sự khu mật viện hàm Thái uý, thượng tướng kiêm thiên tử sứ. Ngài có nhiều công huân, khi đi sứ Chiêm Thành về được thượng hoàng Trần Nhân Tông khen và gả công chúa Nguyệt Hoa cho Đoàn Như Hài. Vua sai tướng Đoàn Nhữ Hải cầm hai nghìn quân đi dẹp giặc Chiêm Thành, Ngài đã dùng kế không đánh mà thắng năm vạn quân Chiêm Thành của đại tướng Lồi (xem sự tích thành Lồi, Quảng Trị). Khi đánh giặc Ai Lao ở biên giới, tướng Đoàn Nhữ Hài giữ chức Bình tây đại đô đốc quốc công, Ngài bị đấm thuyền chết ở sông Tiết La năm Bính Tí (1336) thọ 56 tuổi. Triều Trần phong Thượng đẳng phúc thần, nhiều nơi ở Thanh Nghệ Tình, ở Gia Lâm lập đền đình thờ ông. Riêng quê hương Gia Lộc có 84 làng như Hội Xuyên, Hoa Điếm, Tăng Thượng, Phú Triều, Kiêu Kỵ… đều thờ Ông. Hà Nội, Huế, Sài Gòn và nhiều đường phố mang tên Đoàn Nhữ Hài.

Đại Việt sử ký tiền biên – trang 413 – NXB KHXH Hà Nội 1867\

Thấy Nghệ An là một vùng đất có vị trí chiến lư­ợc quan trọng, giáp biên giới Chiêm Thành, thư­ờng bị quân Chiêm dòm ngó, quấy nhiễu. Vua Trần giao cho Đoàn Nhữ Hài quản lĩnh 2 triệu quân Thần Sách, Thần Vũ kiêm Kinh lư­ợc sứ Nghệ An. Lĩnh mệnh nhà Trần, Đoàn Nhữ Hài dẫn quân đóng tại mảnh đất ” Nguyệt Tiên”. Trong thời gian thực hiện nhiệm vụ – Kinh l­ược đại sứ Nghệ An, Đoàn Nhữ Hài thấy mảnh đất mà mình đang đóng quân là một vùng đất có vị trí đẹp, thuận lợi cho việc xây dựng vị trí chiến l­ược ….nên ông đem gia nô, con cháu vào định c­ư khai khẩn lập làng trên mảnh đất ” Nguyệt Tiên ” này.

Ngoài đền thờ chính ở làng Nguyệt Tiên, xã Diễn An, huyện Diễn Châu, còn có đền thờ Đoàn Nhữ Hài ở một số làng thuộc huyện Gia Lộc – Hải D­ương: Hội Xuyên, Tăng Th­ợng, Phó Trào…. Trải qua bao thăng trầm lịch sử, những đền thờ này còn rất ít ỏi. Đền thờ Đoàn Nhữ Hài ở làng Nguyệt Tiên, xã Diễn An – huyện Diễn Châu là một trong số ít đền còn lại đ­ợc nhân dân và con cháu dòng họ Đoàn lập để t­ưởng nhớ đức vị danh tài của đất n­ước

Đoàn Nhữ Hài quan trải ba triều vua đời Trần Anh Tông (1294-1314), Minh Tông (1315-1329) và Hiến Tông (1330-1341). Sau đây là một số việc liên quan đến ông:

Tháng 5 năm Kỉ hợi (1299) được bố làm Ngự sử trung tán – tức cận thần bên cạnh vua (Trung tán).

Trước đó, Thượng hoàng Trần Nhân Tông từ phủ Thiên trường bất ngờ về kinh. Thượng hoàng đi thăm các cung điện từ giờ thìn đến giờ tị, bắt gặp vua Trần Anh Tông say rượu nằm ngủ. Thượng hoàng giận lắm, bỏ về ngay Thiên Trường, đồng thời xuống chiếu yêu cầu trăm quan ngày hôm sau phải tề tựu (tại Thiên trường) để nghe chỉ (phế vua Trần Anh Tông).

Đến giờ mùi, Trần Anh Tông mới tỉnh rượu. Cung nhân đem việc ấy tâu lên. Vua sợ quá. Nhân ra khỏi cung, qua chùa Tư Phúc, thấy học trò Đoàn Nhữ Hài đang ở cửa chùa, bèn dắt về buồng ngủ kể lại sự việc, nhờ Đoàn Nhữ Hài làm hộ bài biểu tạ tội.

Đoàn Nhữ Hài ngay trước mặt vua soạn xong bài biểu. Vua lập tức lấy thuyền nhẹ đi ngay, mang Đoàn Như Hài theo.

Sáng sớm hôm sau, vua tôi cùng đến Thiên trường dâng biểu. Thượng hoàng thấy Đoàn Nhữ Hài, hỏi ai? Nội nhân thưa là người dâng biểu của Quan gia (vua). Thượng hoàng không nói gì.

Buổi chiều, mưa gió ập đến. Nhữ Hài vẫn quỳ trước sân không nhúc nhích. Thượng hoàng hỏi người trong sân còn ở đấy không? nội nhân đáp còn. Thượng hoàng bèn sai mang biểu vào xem. Thấy lời lẽ thống thiết, Thượng hoàng hài lòng gọi vua vào bảo: “Trẫm còn có con khác, có thể lập làm vua được. Trẫm còn sống mà ngươi còn như thế thì sau này sẽ thế nào…” Vua dập đầu tạ tội. Thượng hoàng hỏi ai soạn bài biểu này? Vua thưa đó là thư sinh Đoàn Nhữ Hài. Thượng hoàng cho gọi Nhữ Hài lại bảo: “Bài biểu ngươi soạn rất hợp ý trẫm”. Rồi xuống chiếu tha tội cho Anh Tông.

Dịch nghĩa:Thay lời vua anh tông làm biểu tạ thượng hoàng (1)

Cúi nghĩ:

Đế vương theo lệ, về thị triều kinh dự thường niên.

Người ngáy sấm rền, thốt động đến Thọ cung (2) thần sắc.

Khó mong thoát được;

Đắc tội đành cam.

Nghĩ đạo con thêm thảng thốt bàng hoàng;

Mong lượng cả hoàng khoan dung tha thứ.

Thầm trộm nghĩ :

Đất trời lượng che chở, đông hán tiếp dương xuân;

Cha mẹ sinh thành, roi vọt hóa cao trạch (3).

Thần:

Xét thân bất tiến;

Gia pháp chưa quên.

Làm thiên tử hết đỗi gian nan, trưởng khôn gánh vác;

Thở nhật nguyệt không riêng phúc dục (4) may được sáng soi.

Ngọc lụa của muôn nước đều kính cẩn dâng mời;

ấm mát chốn cửa thành (5) luôn đêm ngày hầu hạ.

Gà canh đầu hỏi thăm giấc ngủ, bụng đắn đo như văn Hậu Triều yết 3 lần (6)

Ô chửa mọc tìm kiếm áo khăn, lòng lo lắng như tống quân suốt ngày để dạ (7)

Những tưởng con tư truyền ngôn cả;

Riêng tin phó thác được người hay.

Muôn việc nước một ngày gối canh ba đêm khuya lạm giấc:

Cửa trùng sôi cơn giận, người thứ nhất sấm sét giận lây.

Ngờ rằng:

Dậy sớm thức khuya, lòng khó sánh với lòng nghiêu Thuấn (8);

Về tra chầu sớm, chính đầu bằng được chính chu Tuyên (9).

Chẳng hỏi đêm cha làn, gà Tề gáy (10) nệm gối giấc nồng

Lòng sinh dân chẳng lấy làm lòng;

Vị thiên tử lự mình yên vị.

Giương cao nằm nghỉ ; Giấc chửa no thay!

Gỗ mục chạm sao hay, cha thiên tử dạy răn, làm Tề Ngũ (12) không bao giờ bỏ sót;

Lò hồng tan giọt tuyết phận lôi con lầm lỗi, học nhan Uyên (13) không phạm đến hai lần.

Cung hân vừa qua thăm;

Thềm đường toan ghé lại.

Say chợt tỉnh, mộng chợt vỡ bừng, vua đấy cha đây.

Ví như nhật thực nguyệt thực đêm ngày, người người đều trong được rõ;

Mong mỏi gió sương ngừng trời tỏ, không đâu giao hóa không cùng.

Cúi mong,

Suốt soi gương sáng;

Cúi xét trẻ ngu.

Vua tôi mà cha con tình riêng;

Cha con mà vua tôi nghĩa nặng.

Bên giường chẳng dám ngủ ngày, bỏ yếu ớt gắng nên mâu thuẫn cán; Cả nước phó cho con cháu, may toàn quyền thay gánh nặng nguyên lương.

Nguyễn Đông Chi – Huệ Chi

Tháng 10 năm Quý Máo (1303) Đoàn Nhữ Hài được thăng lên Tham tri chính sự (tương đương phó thủ tướng bây giờ ).

Trước đó vua sai đi sứ Chiêm Thành. Nhữ Hài đến chùa Sùng Nghiêm xin yến kiến Thượng hoàng (Trần Nhân Tông). Suốt ngày không gặp được mặt. Đến tối, pháp giá (tức Thượng hoàng) ra chơi. Thượng hoàng nói chuyện với Nhữ Hài có đến một giờ. Khi trở về, Thượng hoàng bảo tả hữu: “Nhữ Hài là người giỏi. Hắn được Quan gia (Vua Trần Anh Tông) sai khiến là phải lắm”.

Xưa nay, sứ ta đến Chiêm Thành, đều lạy chúa Chiêm trước rồi mới mở chiếu thư. Đến khi Nhữ Hài tới, liền bưng chiếu thư để trên án và nói với chúa Chiêm: “Tôi mang chiếu thiên tử tới đây, xa xôi lặn lội đã lâu ngày. Nay trông thấy chiếu thư, cũng như trong thấy thiên tử. Vậy phải lạy chiếu thư đã rồi mới tuyên đọc sau”. Rồi hướng vào chiếu mà lạy. Ông làm thế cốt để không phải lạy chúa Chiêm. Chúa Chiêm cũng không bắt bẻ vào đâu được. Sự kiện Đoàn Nhữ Hài bất bái chúa Chiêm Thành còn chép trong các sách Luận thức tân soạn; sách Luận văn tập … về sau, sứ ta không lạy chúa Chiêm nữa là bắt đầu từ Đoàn Nhữ Hài.

READ  [NEW] Mua Bán Nhà Đất TPHCM Giá Tốt, Tiện Nghi T12 | ban nha dat - Diaochoangduong

Hôm sau, Nhữ Hài (theo lệnh vua Trần) treo bảng cấm buôn bán ở Tỳ Ni (bên cảng của Chiêm Thành thuộc Qui nhơn bây giờ). Tuyên đọc xong, ông gọi viên quan coi cảng đến bảo: “Chỗ này mà cấm buôn bán tụ họp thì khó lắm, dân tất kêu ca. Ta về rồi thì đem cất bảng cấm đi, đừng làm mất là được”. ý của ông là có cấm cũng chẳng được, mà để chúng tụ tập, vi phạm ngay dưới bảng cấm hoặc tự chúng hạ bảng xuống thì mất thể diện triều đình. Vì vậy thà nói trước như thế, còn hơn để họ vi phạm hoặc tự ý cất bảng đi.

Sau lần ấy, vua Trần Anh Tông rất khen ngợi nên mới có lệnh thăng chức cho ông.

Một năm sau, tháng 11 năm Giáp thìn (1304) thăng lên Tri khu mật viện sự (được tham gia vào nhũng công việc cơ mật).

Tháng 5 năm Nhâm tý (1312) cùng vua Trần Anh Tông đi đánh Chiêm Thành. Cho Đoàn Nhữ Hài làm Thiên tử chiêu dụ sứ đi trước. Ông đã thuyết phục được chúa Chiêm là Chế Chí đem theo gia quyến ra hàng rồi, song Trần Khánh Dư vẫn cho quân đuổi theo. Đoàn Nhữ Hài bèn cho người chạy thư đến tâu rằng Khánh Dư định cướp công vua. Vua giận lắm, bèn sai bắt giám quân của Khánh Dư là Nguyễn Ngỗi đem chặt chân đi. Khánh Dư sợ, bèn thôi.

Lần ấy dẹp được Chiêm Thành mà không tốn một mũi tên đều là công sức của Đoàn Nhữ Hài.

Tháng 5 năm Đinh Mão (1327), bị phạt (tiền) vì đùa bỡn trong giờ giải lao với Trần Khắc Chung. Thấy Khắc Chung có ý chớt nhả, ông bèn đứng dậy bỏ đi. Bị quan ngự sử hỏi tội, ông cãi: “Lúc Khắc Chung nói thì thần đã đi rồi”. Vua (Trần Minh Tông) phán “Ngươi nghe biết là đùa cợt, không can, lại bỏ đi. Thế là cố ý hãm mọi người vào chỗ tội lỗi mà tính kế tránh cho mình”. Rốt cuộc vẫn bị phạt.

Mùa thu, tháng 9 năm ất Hợi (1335). Bấy giờ đã sang đời vua Trần Hiến Tông. Đoàn Nhữ Hài theo thượng hoàng (Trần Minh Tông) đi đánh Ai Lao. Đoàn Nhữ Hài lúc đó chỉ huy quân Thần Vũ và Thần Sách, kiêm chức Kinh lược đại sứ Nghệ An. Quân Ai Lao xâm phạm đất Nam Nhung thuộc Nghệ An. Thượng hoàng sai ông làm đốc tướng, các quân đều theo sự chỉ huy của ông. Sử chép đoạn này nguyên văn như sau (riêng những chữ trong ngoặc là lời bàn thêm):

“Nhữ Hài chỉ đem quân Thần Vũ và quân Nghệ An tiến đánh, đoán chừng Ai Lao giữ đất Nam Nhung, quân ít và yếu, đánh nhất định thắng (chủ quan khinh địch). Vả lại trại nó sát sông lớn Tiết La (một khúc của sông Lam bây giờ), sau khi thắng trận bắt được tù binh, theo dòng xuôi xuống, đi qua Chân Lạp và các nước Phiên khác, đều có thể diễu võ giương oai, nhân đó dụ bảo con em các nước ấy vào chầu, ý muốn lập kỳ công để lấn lướt người cùng hàng (kế hoạch quá lớn).

Đến ngày giao chiến, mây mù che tối, giặc đã phục sẵn voi ngựa, hai mặt giáp công, quan quân thua to, sa xuống suối chết đuối đến quá nửa. Nhữ Hài cũng ở trong số chết đuổi đó.

Thượng hoàng được tin đó bảo rằng: “Nhữ Hài dùng mưu tất thắng, thừa kế tất thắng, công đã gần thành, cuối cùng bị giặc nhử mồi (mà chết). Nhữ Hài không phải không biết tình thế của giặc, chỉ vì muốn làm to quá mới đến nỗi vậy…

Trận này sử chỉ chép có thế. Song ngoài việc Đoàn Nhữ Hải chủ quan khinh địch, trong quân ông tất có nội gián. Kẻ này không phải tầm thường, sợ ông lập được kỳ công (kế hoạch của ông chính là như thế) sẽ lấn át mình nên đã ngầm báo cho quân Ai Lao đặt phục binh. Khắc Chung thì đã chết rồi. Vậy kẻ đó là ai?

Nghe tin Đoàn Nhữ Hài mất, tiếc thương vị anh hùng trung nghĩa, tài ba đã cống hiến trọn cuộc đời mình cho sự trùng hưng đất nước, nhà Trần tiếp tục củng cố lại lực lượng để tiến công, đánh bại quận giặc, thu phục đất đai, chiêu dụ được nhân dân Làng Củng – huyện Tương Dương (xã Bồng Khê – huyện con Cuông ngày nay) làm lễ tế linh hồn Đoàn Nhữ Hài và lập đền thờ ông tại làng ven sông để quanh năm hương khói.

Đến thời Hậu Lê (năm Cảnh Hưng thứ 2 – 1739) hậu duệ của Đốc tướng Đoàn Nhữ Hài là Đoàn Viết Yến, lúc này làm Tri huyện Quỳnh Lưu thấy đền thờ của ngài nằm ở vùng đất xa xôi, khó khăn cho việc hương khói và thăm viếng của con cháu nên đã xin phép nhà vua cho chuyển đền thờ của Đoàn Nhữ Hài và lập mộ chiêu hồn Ngài trong khuôn viên đền thờ tại làng Nguyệt Tiên – xã Diễn An – huyện Diễn Châu.

Hậu duệ của danh thần Đoàn Nhữ Hài có Đoài Đại Lang từ Khuôn phụ huyện Gia Phúc ( Gia Lộc, Hải Dương) tòng quân theo vua Lê Thánh Tông đi đánh dẹp Chiêm Thành lập công bắt Trà Toàn, khải hoàn hồi triều. Đoàn Đại Lang xin được ở lại đất Ba Châu (Duy Xuyên, Quảng Nam) khai hoang lập nghiệp sinh dòng họ Hậu Duệ có Đoàn Công Huyền, Hậu Duệ là Đoàn Công Nhạn được chúa Nguyễn phong chức tước Thạch Quận Công. Đoàn Công Nhạn sinh ra con trưởng là Đoàn Công Quảng, làm quan thời chúa Nguyễn, tước Quốc Cữu sầm Oai hầu và Đoàn Thị Ngọc là vợ chúa Nguyễn Phúc Lan, là mẹ chúa Nguyễn Phúc Tần. Bà Đoàn Thị Ngọc có công dạy dân trồng dâu nuôi tằm, ươm tơ kéo sợi dệt vóc lụa Nguyễn ánh tranh được làm vua hiệu Gia Long đã tôn miếu hiệu cho cụ bà nội là Trịnh thục Từ tĩnh Mẫu duệ Kính hiếu Chiêu Hoàng Thái hậu và xây phần mộ gọi là lăng Vĩnh Diên hiện còn ở Chiêu Sơn là di tích lịch sử văn hoá đã được xếp hạng cấp bằng công nhận cấp Nhà nước. Con cháu chi này vẫn còn nhiều ở Duy Xuyên.

Đền thờ Đoàn Nhữ Hài được xây dựng trên một khu đất rộng khoảng 2300m2, ngoảnh mặt về phía chính Tây. Xung quanh đền là vườn phi lao quanh năm xanh tốt, tạo bóng mát cho di tích. Cách 200m về phía đông là Quốc lộ 1A, ngày đêm nhộn nhịp người và xe cộ qua lại. Cách đền khoảng 3 km về phía Nam là đền Cuông, nơi thờ Thục An Dương Vương – vị anh hùng dân tộc đã có công lập nên nước Âu Lạc, được xây dựng dưới chân núi Mộ Dạ. Phía trước đền là những cánh đồng màu mỡ, xóm làng trù phú, xa hơn là dãy núi Mụa Chân Tiên trải dài nhấp nhô và làng mạc yên vui của làng Nguyệt Tiên như một bức bình phong chắn gió, bảo vệ sự bình yên cho ngôi đền.

Lúc đầu quy mô đền thờ còn đơn sơ. Đến thời nhà Nguyễn, đặc biệt là đời Tự Đức Nguyên niên, đền thờ Đoàn Nhữ Hài được nhân dân và dòng họ trùng tu, xây dựng với quy mô lớn gồm các công trình: Cổng tam quan, sân vườn, hạ điện, trung điện, thượng điện, hữu – tả vu và 1 nhà soạn lễ… Đền thờ Đoàn Nhữ Hài là nơi nổi tiếng linh thiêng, góp phần làm nên vùng đất Diễn Châu trở thành nơi địa linh nhân kiệt.

Hàng năm, cứ đến ngày 12/3 âm lịch, nhân dân và con cháu dòng họ Đoàn quây quần về đền thờ tế lễ, tưởng niệm vị danh tướng Đoàn Nhữ Hài. Ngày nay con cháu đã di dời các ngôi mộ của các cụ Tổ đưa về đây, vì thế nơi đây cũng là Nhà thờ họ Đoàn khu vực Bắc miền Trung. Đền thờ Đoàn Nhữ Hài đã và đang thu hút đông đảo nhân dân và khách thập phương đến tham quan tưởng niệm, đồng thời là nơi giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ hôm nay và mai sau.

NỘI DUNG BÀI VIẾT

[Update] Công thần nhà Trần Đoàn Nhữ Hài: Danh vọng và nỗi hàm oan | đoàn nhữ hài – Diaochoangduong

Muốn đánh giá đúng một con người thì thực sự phải dựa vào việc làm của họ. Nhưng để chọn được người có thể đảm đương được những công to việc lớn trong tương lai, một thủ lĩnh cần phải có con mắt xanh “anh hùng đoán giữa trần ai”, không phải một cách vu vơ, vô cớ mà trên cơ sở những cảm nhận ban đầu qua những câu nói, qua cách ứng xử đời thường.

Những vị minh quân thời Trần như vua Trần Nhân Tông, Trần Anh Tông… đã có được “con mắt xanh” ấy và vì thế, dưới thời họ trị vì, nhiều anh hùng và nhân sĩ đã quy tụ về triều đình, góp phần làm nên những sự nghiệp hiển hách. Câu chuyện về danh thần Đoàn Nhữ Hài sau đây là một minh chứng về linh cảm xuất sắc của những vị vua hiền về người tài trong thiên hạ.

Đoàn Nhữ Hài quê ở Gia Lộc, Hải Dương. Ông sinh năm Canh Thìn 1280. Tương truyền, ngay từ nhỏ ông là một người cực kỳ hiếu học, tay không lúc nào rời khỏi sách. Đến tuổi thiếu niên, lên kinh đô, Đoàn Nhữ Hài càng miệt mài sôi kinh nấu sử, lắm lúc đọc sách mải mê đến quên cả giời đất xung quanh.

Và chính trong một lần mê mải đọc sách như thế, ông tình cờ được gặp vua Trần Anh Tông và chính cuộc gặp gỡ ấy đã làm thay đổi đời ông một cách căn bản.

Chuyện xảy ra vào tháng 5 năm Kỷ Hợi 1299. Đó là khi vua Trần Anh Tông lên ngôi được khoảng 6 năm (từ 1293). Một hôm, Thượng hoàng (vua Trần Nhân Tông) từ phủ Thiên Trường về Thăng Long, lại đúng lúc nhân hôm rỗi việc, vua Trần Anh Tông cùng bề tôi uống rượu xương bồ tới say khướt.

Theo sách Đại Việt sử ký toàn thư (ĐVSKTT), về tới kinh sư, Thượng hoàng thả bước đi dạo khắp các cung điện từ giờ Thìn đến giờ Tỵ. Khi cung nhân dâng bữa, không thấy vua Trần Anh Tông đâu, Thượng hoàng rất lấy làm lạ.

Tuy nhiên, lần này vì say quá nên khi cung nhân vào trong nội đánh thức, nhà vua vẫn không sao mở mắt ra được. Thế là Thượng hoàng nổi trận lôi đình, “lập tức trở về Thiên Trường, xuống chiếu cho các quan ngay ngày mai đều phải tới phủ Thiên Trường để điểm danh, ai trái lệnh sẽ bị xử tội” (ĐVSKTT).

Đến giờ Mùi, vua Trần Anh Tông mới dứt cơn say, tỉnh dậy, hay chuyện mới lấy làm hoảng hốt. Nhìn quẩn nhìn quanh không thấy những bề tôi thân tín đâu cả. Vua lật đật ra khỏi cửa cung (lúc này cũng không có ai coi giữ), nhằm hướng sông Nhị cho đỡ bức bối, tới cửa chùa Tư Phúc, thấy một thư sinh mặt trẻ măng đang ngồi cắm cúi đọc sách. Thấy lạ, vua nói:

– Vừa rồi trẫm vì say rượu, có tội với Thượng hoàng, giờ trẫm định đến trước mặt ngài tạ tội, ngươi hãy thảo cho trẫm bài biểu.

Đoàn Nhữ Hài đứng trước mặt vua, trong chốc lát đã soạn xong tờ biểu, lời lẽ đầy ân hận và cảm động. Vua bèn lấy thuyền nhẹ nhằm hướng Thiên Trường đi ngay, cho Đoàn Nhữ Hài theo mình. Tới rạng sáng hôm sau thì tới. Vua sai Đoàn Nhữ Hài vào phủ dâng biểu cho Thượng hoàng. Thượng hoàng giận, giả bộ không thèm để ý đến, mặc Đoàn Nhữ Hài cứ quỳ trước cửa điện.

Chiều hôm ấy thời tiết xấu, trời bỗng nhiên nổi mưa to gió lớn. Đoàn Nhữ Hài vẫn quỳ nguyên tại chỗ không nhúc nhích. Động lòng, Thượng hoàng sai nội nhân ra cầm tờ biểu tạ tội vào. Đọc xong, Thượng hoàng cho gọi vua Trần Anh Tông tới và nói:

– Trẫm xem lời lẽ trong tờ biểu rất hay, rất khéo, rất hợp lòng trẫm. Chắc không phải lời lẽ của con, vậy ai đã viết cho con vậy?

Vua Trần Anh Tông tâu, đó là Đoàn Nhữ Hài. Thượng hoàng gật gù tỏ ra tâm đắc rồi lại nghiêm mặt nói:

– Trẫm còn có con khác, cũng có thể nối ngôi được. Trẫm đang sống mà ngươi còn như thế, huống chi sau này?

Vua rập đầu tạ tội. Thượng hoàng cho gọi Đoàn Nhữ Hài vào, nhìn thấy gương mặt còn búng ra sữa của kẻ học trò lạ, tấm tắc khen. Rồi Thượng hoàng xuống chiếu cho Trần Anh Tông lại vẫn làm vua. Các quan cũng được về triều như cũ.

Trở về kinh sư, vua Trần Anh Tông ngay lập tức phong Đoàn Nhữ Hài làm Ngự sử Trung tán (chức quan đứng hàng thứ hai ở Đài Ngự sử, có nhiệm vụ can gián, đàn hặc nhà vua). Khi ấy ông chưa tới 20 tuổi. Một thư sinh trẻ tuổi chưa hề đỗ đạt gì, lại không phải hoàng thân quốc thích, mà lại được đưa lên một cương vị trọng yếu như vậy, bị thiên hạ ghen tị, đố kị thì cũng không có gì lạ.

Đoàn Nhữ Hài cũng hiểu điều này nên khi nghe có kẻ đàm tiếu, chế giễu ông, thì ông chỉ cười chứ không thèm nổi giận.

Là cận thần của vua, nhất cử nhất động gì trong hoàng cung đều biết rõ, Đoàn Nhữ Hài đã không lạm dụng chức vụ để lo tư lợi mà hết lòng phục vụ cho triều đình. Vì thế, vua Trần Anh Tông ngày càng tín nhiệm ông hơn. Tới năm Quý Mão 1303, Đoàn Nhữ Hài được phong làm Tham tri chính sự.

Cũng không phải tự nhiên ông được ngồi vào vị trí mới này mà trước đó ông đã lập được một công trạng quan trọng trong ngoại giao: chỉ dùng lý lẽ khôn ngoan mà tạo dựng được một bước tiến mới trong quan hệ với Chiêm Thành. Sách ĐVSKTT chép:

“Vua sai Nhữ Hài đi sứ Chiêm Thành. Nhữ Hài xin yết kiến Thượng hoàng ở chùa Sùng Nghiêm, núi Chí Linh, suốt ngày không được gặp. Một lát sau, pháp giá ra chơi. Nhữ Hài xin bái yết. Thượng hoàng nói chuyện với Nhữ Hài có đến một giờ. Khi trở về, Thượng hoàng bảo tả hữu:
– Nhữ Hài đúng là người giỏi, được Quan gia sai khiến là phải.

Trước đây, sứ nước ta tới Chiêm Thành, đều lạy chúa Chiêm trước, rồi sau mới mở chiếu thư. Đến khi Nhữ Hài tới, liền bưng ngay chiếu thư để lên trên án và nói với chúa Chiêm:

– Từ khi sứ thiên triều mang chiếu thư của thiên tử sang, xa cách ánh sáng lâu ngày, nay mở chiếu thư, thực như trông thấy mặt thiên tử, tôi phải lạy chiếu thư đã, rồi mới tuyên đọc sau.

Rồi lập tức hướng vào tờ chiếu mà lạy. Lúc ấy, chúa Chiêm đứng bên cạnh, lạy thế không khỏi có chút chưa ổn, nhưng lấy cớ là lạy chiếu thư thì về lý là thuận, nhưng sứ tiết cũng không phải khuất”.–PageBreak–

Cũng từ đấy, những sứ thần Đại Việt đi sang Chiêm Thành đều không phải lạy chúa Chiêm nữa. Vua Trần Anh Tông hay chuyện, rất khen ngợi Đoàn Nhữ Hài và thăng chức cho ông ngay.

Tới tháng 12 năm Giáp Thìn 1304, Đoàn Nhữ Hài lại được phong chức Khu mật viện sự. Trước đó, trong triều nhà Trần những cương vị như vậy thường chỉ giao cho người trong hoàng tộc. Sách ĐVSKTT bình về vụ thăng chức này:

“Vua đối với người tôn thất như Bảo Hưng (không nói rõ tên) thân yêu hết mực nhưng không trao cho việc chính sự, vì không có tài. Còn như Nhữ Hài chỉ là một nho sinh thôi, nhưng vì có tài nên không ngại trong việc ủy dụng nhanh vọt”.

Khả năng biện bác và lập luận đầy sức thuyết phục cùng sĩ khí không gì có thể khuất phục được của Đoàn Nhữ Hài đã giúp ông hoàn thành nhiều nhiệm vụ khó khăn khác mà vua Trần Anh Tông giao cho ông. Năm 1307, châu Ô và châu Lý được nhập vào nước ta thành châu Thuận, châu Hòa nhưng lòng dân bản địa vẫn có phần còn chưa thuận.

READ  SH.4660. Gặp ông vua Hải Sơn Tùng ở đất Phú Yên trong dịp triển lãm Bonsai Tuy Hòa tỉnh Phú Yên. | nhà đất phú yên | Xem thêm thông tin về bất động sản tại đây

Đoàn Nhữ Hài đã được vua cử đi phủ dụ dân chúng. Và ông đã làm rất tốt việc này, bằng lời hay lẽ phải và cả bằng những việc làm nhân nghĩa.

Trong cuộc dấy binh chinh phạt Chiêm Thành năm Tân Hợi 1311 của vua Trần Anh Tông, Đoàn Nhữ Hài cũng đã góp phần quan trọng để giành lấy thắng lợi mà không hề tốn xương máu. Số là chúa Chiêm Thành khi ấy là Chế Chí hay có ý phản trắc nên Đại Việt không thể không có hành động răn đe để phòng hậu họa.

ĐVSKTT viết: “Trước đó, Chế Chí sai người sang cống. Người ấy là trại chủ Câu Chiêm. Vua sai Đoàn Nhữ Hài bí mật ước hẹn với hắn. Đến khi vua đích thân đi đánh, đến phủ Lâm Bình chia quân làm ba đường: Huệ Vũ Vương Quốc Chuẩn theo đường núi, Nhân Huệ Vương Khánh Dư theo đường biển, vua tự dẫn sáu quân theo đường bộ; thủy bộ cùng tiến. Lấy Đoàn Nhữ Hài làm Thiên tử chiêu dụ sứ đi trước.

Vua đến Câu Chiêm dừng lại. Nhữ Hài sai người tới chỗ trại chủ, nói rõ ý yêu cầu quốc chủ ra hàng. Trại chủ báo cáo với Chế Chí. Chế Chí nghe theo, đem gia thuộc đi đường biển tới hàng. Nhân Huệ Vương đem quân đuổi theo. Nhữ Hài lập tức chạy thư tâu rằng: “Khánh Dư muốn cướp công vua”.

Vua giận lắm, sai bắt giám quân của Khánh Dư là Nguyễn Ngỗi đem chặt chân. Nhân Huệ sợ, sai ngự doanh tạ tội nói rằng:
– Thần sợ nó đến giữa biển lại đổi bụng khác, nên mới chặn đằng sau thôi.

Vua nguôi giận, sai chia quân đi tuần các bộ lạc. Người Chiêm tụ tập định đánh vào ngự doanh. Tiếng voi đã gần, quân sĩ có vẻ lo sợ. Được vài hôm, quân của Huệ Vũ Vương tự tìm đường mà tới, người Chiêm chạy tan. Trận đánh không mất một mũi tên mà Chiêm Thành bị dẹp, đó là công sức của Nhữ Hài”.

Nhìn ở bất cứ góc độ nào, cũng phải thấy Đoàn Nhữ Hài là một danh thần tin cậy và nhiều công trạng đối với triều Trần. Tuy nhiên, ông đã kết thúc sự nghiệp của mình không phải với một chiến công xứng đáng. Năm Ất Hợi 1335, dưới triều vua Trần Hiến Tông, biên giới phía Tây bị Ai Lao quấy nhiễu.

Quân Ai Lao còn xâm phạm cả ấp Nam Nhung thuộc đất Nghệ An. Lúc này, Đoàn Nhữ Hài đang chỉ huy quân Thần Vũ và Thần Sách, kiêm chức Kinh lược Địa sứ Nghệ An nên đã làm đốc tướng khi Thượng hoàng (vua Trần Anh Tông) thân chinh đi đánh Ai Lao.  Sách ĐVSKTT viết:

“Trước đó, Thượng hoàng đã bàn việc đánh Ai Lao mà không đi được. Đến  đây lại bàn việc thân chinh, nhưng bị đau mắt. Có người xin hoãn việc xuất quân. Thượng hoàng nói:

– Năm ngoái định thân chinh rồi không được, năm nay lại vì đau mắt mà hoãn xuất quân, thiên hạ sẽ bảo ta là nhát, nếu giặc phương Bắc xâm lấn thì ta còn nhờ cậy vào đâu?

Bèn quyết ý thân chinh, ít lâu sau mắt cũng khỏi. Đến Nghệ An bệnh tái phát. Thượng hoàng ngồi thuyền cố gượng mà đi, khi lên bộ thì khỏi”.

Đoàn Nhữ Hài, cũng theo sách ĐVSKTT, “đoán chừng Ai Lao giữ đất Nam Nhung, quân ít và yếu, đánh nhất định thắng”. Và ông đã định sau khi thắng trận, sẽ bắt được tù binh theo dòng sông La xuôi xuống, để phô trương sức mạnh Đại Việt với thiên hạ.

Thế nhưng, người định, còn trời quyết. Không may đến  ngày giao chiến, mây mù che tối, quân Ai Lao đã phục sẵn voi ngựa, hai mặt giáp công nên quân của Đoàn Nhữ Hài cùng đốc tướng của mình đã sa xuống nước chết đuối tới quá nửa.

Thế nhưng, chết chưa phải là hết đau. Có lẽ Đoàn Nhữ Hài cũng khó ngậm cười nơi chín suối khi nghe được lời của Thượng hoàng nói vì tin vào những đồn đại cho rằng ông đã thất trận chỉ vì muốn lập kỳ công. Làm tôi trung đôi khi cũng dễ bị hàm oan nghìn thuở.

Thượng hoàng còn than: “Thế mới  biết sự mong muốn của con người không thể vượt quá giới hạn được!”


TBVN #13: Anh Tông Trần Thuyên – Tuổi trẻ nổi loạn


TBVN 13: Anh Tông Trần Thuyên Tuổi trẻ nổi loạn
► Dự án đang gây quỹ tại: https://vietsukieuhung.com
► Facebook: https://www.facebook.com/vietsukieuhung
Vua Anh Tông trải qua một tuổi trẻ đầy bốc đồng và nổi loạn. Ngài không những chìm đắm trong rượu chè, còn thường xuyên trốn khỏi cung đi thâu đêm suốt sáng. Thậm chí có lần nhà vua bị bọn vô lại ném gạch trúng đầu. Thượng hoàng Nhân Tông biết được vô cùng tức giận và suýt nữa thì phế bỏ ngôi vị Anh Tông. Nhà vua bấy giờ mới tỉnh ngộ rồi sau đó thay đổi hoàn toàn, trở thành một minh quân cực kỳ nghiêm khắc với kỷ cương và trật tự của vương triều.
Anh Tông là vị vua thứ tư của nhà Trần, sau lưng ông là cả một di sản đồ sộ về kinh nghiệm kinh bang tế thế của tổ tông. Nhà vua đã học hỏi kế sách giữ nước của Hưng Đạo Đại Vương, khiến lân bang nể sợ và kiêng dè. Dưới thời Anh Tông, cương thổ Đại Việt đã vượt qua rất xa địa giới cũ, vươn tới tận Thừa Thiên Huế ngày nay. Ông là một trong những minh quân cuối cùng của hào khí Đông A, trước khi trang sử rực rỡ của nhà Trần lật sang một chương mới u ám hơn.

Series \”Việt Nam Trăm Bậc Vĩ Nhân\” là tập hợp những bài ngắn nói về những vĩ nhân trong lịch sử đất Việt ta, dưới góc nhìn cá nhân của người viết, được thể hiện qua chất giọng kiêu hùng của đạo diễn lồng tiếng Đạt Phi.
Với series này, chúng mình mong muốn truyền tải đến mọi người một mảnh ghép nhỏ, có thể có khiếm khuyết, có thể chưa đầy đủ, nhưng phần nào giúp người nghe cảm nhận được tầm vóc của những vĩ nhân trong lịch sử nước nhà.
Chúng mình đón nhận mọi ý kiến đóng góp trên tinh thần xây dựng, tích cực, không công kích cá nhân. Chúng mình hy vọng chúng ta có thể cùng thảo luận về những vĩ nhân nước mình nhiều hơn, tiếp nhận nhiều góc nhìn hơn, để không chỉ BIẾT mà còn HIỂU và CẢM.

Series TBVN đặc biệt “Khai mở triều Trần”, được tài trợ thực hiện bởi Quỹ Hỗ trợ giáo dục NTS – Kaspersky, gồm 5 tập về 5 vị vua đầu tiên khai mở triều đại nhà Trần, sẽ được phát sóng vào mỗi 20h tối chủ nhật hàng tuần trên Youtube Đuốc Mồi \u0026 Fanpage VSKH, bắt đầu từ chủ nhật 13/10/2019. Mời các bạn đón xem!

vskh vietsukieuhung
TBVN KhaimởtriềuTrần
TrầnThuyên TrầnAnhTông

นอกจากการดูบทความนี้แล้ว คุณยังสามารถดูข้อมูลที่เป็นประโยชน์อื่นๆ อีกมากมายที่เราให้ไว้ที่นี่: ดูความรู้เพิ่มเติมที่นี่

TBVN #13: Anh Tông Trần Thuyên - Tuổi trẻ nổi loạn

Văn nghệ chào mừng lễ hội Đền thờ Đốc tướng Đoàn Nhữ Hài


Các bạn xem Video nhớ nhấn đăng ký kênh ủng hộ mình nhé
Liên hệ Website: http://hodoanvietnam.vn

Văn nghệ chào mừng lễ hội Đền thờ Đốc tướng Đoàn Nhữ Hài

Ly Kỳ Tiểu Sử Thư Sinh ĐOÀN NHỮ HÀI – Làm Quan Lớn Triều Trần Nhờ Lá Số Tử Vi Bất Phàm


Ly Kỳ Tiểu Sử Thư Sinh ĐOÀN NHỮ HÀI Làm Quan Lớn Triều Trần Nhờ Lá Số Tử Vi Bất Phàm
Chưa đến 20 tuổi, chưa hề có đỗ đạt gì, cũng không phải Hoàng thân quốc thích, không có bất kỳ sự giới thiệu hay quen biết nào, vậy mà Đoàn Nhữ Hài lại được phong chức quan đầu triều. Câu chuyện định mệnh ly kỳ này được ghi chép cẩn thận trong “Đông A di sự”, một cuốn sách do Trần Triều Bình Chương Quốc Sư và Băng Hồ Tướng Công Trần Nguyên Đán chắp bút. Cuốn sách cổ này là một tư liệu quý, do chính những người trong dòng tộc nhà Trần ghi chép lại từng chi tiết về các sự kiện của triều đại nhà Trần. Mời các bạn cùng đón xem video về nhân vật này nhé

Ly Kỳ Tiểu Sử Thư Sinh ĐOÀN NHỮ HÀI - Làm Quan Lớn Triều Trần Nhờ Lá Số Tử Vi Bất Phàm

Ông Đoàn Nhuận phát biểu tại lễ hội Đền thờ Đốc tướng Đoàn Nhữ Hài


Các bạn xem Video nhớ nhấn đăng ký kênh ủng hộ mình nhé
Liên hệ Website: http://hodoanvietnam.vn

Ông Đoàn Nhuận phát biểu tại lễ hội Đền thờ Đốc tướng Đoàn Nhữ Hài

Party Đoàn Như Hài 004


Party Đoàn Như Hài 004

นอกจากการดูบทความนี้แล้ว คุณยังสามารถดูข้อมูลที่เป็นประโยชน์อื่นๆ อีกมากมายที่เราให้ไว้ที่นี่: ดูบทความเพิ่มเติมในหมวดหมู่BẤT ĐỘNG SẢN

ขอบคุณมากสำหรับการดูหัวข้อโพสต์ đoàn nhữ hài

Viết một bình luận